Onder regie van de KB geven de volgende organisaties uitvoering aan deze bibliotheekvoorziening: Bibliotheekservice Passend Lezen (BPL) voor de collectie en de front-office voor de leden, Dedicon en de CBB voor de productie van de aangepast lezen versies van gepubliceerde werken in braille, grootletter, gesproken of digitale vorm.
Op basis van een beperking in de Auteurswet (art.15 j t/m m) Deze link opent in een nieuw tabblad kan Dedicon zonder voorafgaande toestemming een auteursrechtelijk beschermde werk omzetten naar een aangepast lezen kopie en deze toevoegen aan de uitleencollectie van BPL en/of de lokale bibliotheek. De kopie kan uitsluitend ten goede komen aan personen met een leeshandicap.
Deze wettelijke uitzondering brengt ook een verantwoordelijkheid met zich mee. Daarom hebben de Koninklijke Bibliotheek, de Mediafederatie en Dedicon in de Regeling Toegankelijke Lectuur voor mensen met een leesbeperking 2025-2027 Deze link opent in een nieuw tabblad afspraken gemaakt over een zorgvuldige uitvoering. Zo zorgen we ervoor dat de belangen van lezers én rechthebbenden in balans blijven.
Openbaar register van omgezette werken
Een van die afspraken is het bijhouden van een openbaar register van omgezette werken Deze link opent in een nieuw tabblad. Hierin zijn alle werken van algemene lectuur opgenomen die sinds 1 januari 2019 zijn omgezet naar een toegankelijke leesvorm. Het register is doorzoekbaar op titel, auteur, uitgever en ISBN. Ook is zichtbaar wanneer een werk aan de collectie van de bibliotheekvoorziening is toegevoegd.
Met dit register geven wij uitvoering aan artikel 3 van de Regeling Toegankelijke Lectuur. Daarnaast helpt het register betrokken partijen om na te gaan welke werken al commercieel of anderszins toegankelijk beschikbaar zijn, zodat onnodige dubbele productie wordt voorkomen.
Zorgvuldig gebruik van AI
Ook bij het gebruik van artificiële intelligentie (AI) handelen wij volgens dezelfde uitgangspunten van zorgvuldigheid en transparantie.
Bij Dedicon onderzoeken en benutten wij de mogelijkheden van artificiële intelligentie (AI) om informatie toegankelijk te maken voor mensen met een leesbeperking. AI kan daarbij ondersteunend worden ingezet in productieprocessen, bijvoorbeeld om efficiëntie en kwaliteit te verbeteren. Wij vinden het belangrijk dat dit zorgvuldig gebeurt. Daarom staat bij het gebruik van AI altijd menselijke regie en controle centraal. Medewerkers beoordelen, controleren en sturen de resultaten van AI-toepassingen actief bij. AI neemt bij Dedicon geen autonome beslissingen over de inhoud van publicaties.
Wij hechten grote waarde aan het auteursrecht en aan de belangen van auteurs en uitgevers. Content die wij van rechthebbenden ontvangen voor de productie van aangepaste leesvormen wordt niet gebruikt voor het trainen, testen of verbeteren van AI-modellen. Ook staan wij niet toe dat de door ons geproduceerde aangepaste leesvormen voor dergelijke doeleinden worden ingezet. Daarom nemen wij in onze producten een expliciet auteursrechtelijk voorbehoud op tegen tekst- en datamining en het gebruik voor AI-training.
Met deze aanpak streven wij naar een zorgvuldige balans tussen innovatie en respect voor intellectueel eigendom. Zo kunnen wij nieuwe technologieën verantwoord inzetten om onze maatschappelijke opdracht uit te voeren, terwijl de rechten van makers en uitgevers gewaarborgd blijven.