Resultaten enquete IPIP

7 juli 2020

Stichting Dedicon is met BrailleNet (Frankrijk) en de Johannes Kepler Universität (Oostenrijk) een strategisch partnerschap aangegaan. De internationale samenwerking is erop gericht om de creatie en distributie van toegankelijke publicaties te bevorderen onder uitgevers. Om dit te bereiken wordt praktisch leer- en trainingsmateriaal ontwikkeld die kennis en vaardigheden moeten vergroten bij professionals die werkzaam zijn in de uitgeversbranche. Het project wordt gefinancierd door het Erasmus+ Programma van de Europese Unie.

Om de behoefte van professionals die werkzaam zijn in de uitgeversbranche van digitale uitgaven, beter te begrijpen is een enquête gehouden. De vragenlijst had mede tot doel meer bewustzijn te creëren rond inclusief publiceren en de projectdoelen bekend te maken.

Onderstaande organisaties hebben bijgedragen aan het verspreiden van de enquête in hun netwerk.

  • Het DAISY Consortium 
  • W3C EPUB3 Community Group 
  • Federation of European Publishers 
  • De Mediafederatie (Nederland) 
  • Syndicat National de l’Edition (Frankrijk) 
  • Buch- und Medienwirtschaft - Wirtschaftskammer Österreich (Oostenrijk) 

De enquête was van 1 maart tot en met 30 april 2020 online beschikbaar in het Engels, Frans, Duits en Nederlands. De vragenlijst is door 89 respondenten volledig ingevuld, 46 respondenten beëindigden de enquête voortijdig. Uitsluitend de 89 volledige reacties zijn verwerkt in de onderzoeksresultaten.  

Samenvatting

De resultaten van de enquête laten zien dat uitgevers in Frankrijk, Nederland, Oostenrijk en een aantal andere landen toegankelijkheid op de radar hebben staan. Niet alle uitgevers zijn echter voldoende toegerust om aan toegankelijkheid te werken. 

Digitaal publiceren

Van de 89 respondenten geven er 79 aan dat hun organisatie digitale publicaties uitgeeft. PDF is het meest voorkomende formaat, maar een aanzienlijk aantal organisaties begint publicaties in EPUB aan te bieden. Ongeveer de helft daarvan is in EPUB2, een formaat dat - anders dan EPUB3 - niet geschikt is voor een volledig toegankelijke publicatie. Bevindingen bevestigen verder dat uitgevers werken de productie van hun publicaties met een groot scala aan op de markt verkrijgbare en zelf ontwikkelde tools. Ongeacht de technologische infrastructuur van de organisatie blijken de meeste publicaties op bepaalde plekken in het productieproces gemaakt te worden met Microsoft Word en Adobe InDesign.

Wanneer het aankomt op het verankeren van toegankelijkheidseisen in het bestaande werkproces, zijn de resultaten van de enquête veelbelovend. Er zijn een aantal taken waarmee professionals in de uitgeverij al bekend zijn die de mogelijkheid in zich hebben toegankelijkheid te bevorderen. Daarbij valt te denken aan het structureren van teksten met gebruik van stylesheets, het invoegen van voetnoten, eindnoten, indexen en verklarende woordenlijsten in de structuur van de uitgave, en er voor zorgen dat lettertypes en de lay-out responsive zijn. Van de 45 respondenten die aangeven nog geen maatregelen te hebben getroffen voor toegankelijkheid, voeren velen al taken uit die direct een positief effect kunnen hebben op de toegankelijkheid van hun publicaties mits deze goed geïmplementeerd zijn. 

Bewustzijn 

De business case voor ‘inclusief publiceren’ en ‘toegankelijk publiceren’ wordt volledig erkend door hen die bekend zijn met deze begrippen. Meer dan 30% van de respondenten beweert echter nog geen stappen te hebben gezet om toegankelijkheidsmaatregelen te integreren in het werkproces, 23% geeft aan niet goed te weten hoe dat te moeten aanpakken. Een groot deel (18%) geeft aan niet bekend te zijn met de begrippen ‘inclusief publiceren’ en ‘toegankelijk publiceren’. En meerdere respondenten uiten de vrees dat voldoen aan eisen voor toegankelijkheid de kwaliteit van hun publicaties in gevaar kan brengen. Meer dan 50% van de respondenten beschouwt toegankelijkheid een sociale en morele verantwoordelijkheid. Ruim 40% vindt dat voldoen aan eisen voor toegankelijkheid de kwaliteit van hun digitale producten verbetert voor alle gebruikers.

Slechts 3% geeft aan geen voordeel te zien in het uitgeven van toegankelijke digitale publicaties. 15% van de respondenten haalt voordeel uit het feit dat een individu of team in de organisatie verantwoordelijk is voor toezicht op toegankelijkheid, 11% eist dat dienstverleners en freelancers aan formele toegankelijkheidseisen voldoen. 6% zegt toegankelijkheidscontroles uit te voeren vóór publicatie. Slechts een handvol uitgevers heeft enige vorm van training over toegankelijkheid gekregen. Dit zijn bovendien meestal professionals die betrokken zijn bij het einde van de productiefase. 

Onderwerpen voor leermateriaal 

Uitgevers zijn duidelijk over welk leermateriaal ze als onderdeel van het project ontwikkeld zouden willen zien. Er is een ondubbelzinnige behoefte aan best practices, praktische voorbeelden en leer- en trainingsmateriaal over implementatie. Onderwerpen zoals grafische weergave en lay-out, tekstalternatieven voor afbeeldingen, implementatie van rijke navigatie, uitvoeren van controles voor kwaliteitsborging en het begrijpen van de toegankelijkheidsrichtlijnen kwamen naar voren als de meest populaire onderwerpen. Leer- en trainingsmateriaal over het creëren van toegankelijke interactieve componenten en vraagtypen lijkt over de hele linie minder in trek te zijn, maar heeft vooral de interesse van educatieve uitgevers. 

Consequenties voor het platform Inclusive Publishing in Practice 

Leer en traingingsmateriaal

De inhoud van het leer- en trainingsmateriaal zal zich voornamelijk richten op best practices en praktische informatie. De respondenten van de enquête hebben zich hier duidelijk over uitgesproken. Het materiaal zal rekening houden met de juridische en technologische context en zal pleiten voor de creatie van publicaties in EPUB3 die aan de bron toegankelijk zijn. Aangezien maar liefst 16 van de 89 respondenten beweren niet bekend te zijn met de begrippen ‘inclusief publiceren ‘en ‘toegankelijk publiceren’ zal het platform achtergrondinformatie bieden en de context schetsen om ervoor te zorgen dat deze concepten zowel begrijpelijk als vertaalbaar naar de praktijk zullen zijn. Bevindingen uit de enquête wijzen erop dat organisaties al bekend zijn met een aantal taken die verband houden met het verbeteren van de toegankelijkheid. Voortbouwend hierop zal het platform nuttige informatie en praktisch leer- en trainingsmateriaal aanbieden voor veelgebruikte toepassingen zoals Microsoft Word en Adobe InDesign. Slechts een beperkt aantal respondenten heeft aangegeven dat zij kwaliteitscontrole uitvoeren om te voldoen aan toegankelijkheidseisen. Het platform zal daarom ook praktisch leermateriaal bieden ter ondersteuning van controles en kwaliteitsbeheer. 

Training 

Aangezien toegankelijkheid de verantwoordelijkheid is van alle medewerkers in de organisatie – en niet alleen van degenen die aan het einde van het productieproces werkzaam zijn – zal het leer- en trainingsmateriaal zich richten op professionals die in alle expertisegebieden werkzaam zijn, inclusief ontwerp, management en redactie. Bij de ontwikkeling van de inhoud zullen de projectpartners rekening houden met het feit dat het bewustzijn, de kennis en de vaardigheden die verband houden met inclusief publiceren bij sommige uitgevers nog relatief weinig ontwikkeld en soms volledig afwezig is. Daarom zal het materiaal de verschillende stadia van het leren ondersteunen en er op gericht zijn het bewustzijn te verhogen, nieuwe kennis te creëren en te ondersteunen bij het opbouwen praktische vaardigheden.

Om professionals te ondersteunen de opgedane nieuwe kennis en vaardigheden in de praktijk te brengen, zal het platform activiteiten bieden voor on the job training waarbij aanbevolen wordt de eigen publicaties als leermiddel in te zetten. De activiteiten zullen ernaar streven zo veel mogelijk software-onafhankelijk te zijn, aangezien uit de bevindingen blijkt dat uitgevers een breed scala aan softwarepakketten gebruiken. Wel zal waar nodig voor specifieke taken en processen voor software gebruik gemaakt worden van de software die in de hele sector het meest wordt gebruikt, namelijk Microsoft Word en Adobe InDesign.

EU Erasmus Programma logo

Enquete in drie toegankelijke bestandsformaten

Afbeelding
Portretfoto Hans Beerens
Hans Beerens
Manager Toegankelijkheid