Voelbare plattegronden voor Amsterdamse metronetwerk

'Toegankelijke informatie is een ingewikkeld vraagstuk”
De Amsterdamse Noord/Zuidlijn is sinds de zomer 2018 operationeel. Tegelijkertijd met de opening wijzigden de routes van veel bussen en trams. Niet alleen in Amsterdam, maar ook in de regio’s daaromheen. Omdat er zoveel tegelijkertijd veranderde, besloten Vervoerregio Amsterdam, de gemeenten en de drie vervoerders gezamenlijk op te trekken om de reizigers te informeren. Een toegankelijke, voelbare kaart van het metronetwerk vormde daarbij een speciaal onderdeel.

Monique Vloeijberghs, beleidsadviseur bij Vervoerregio Amsterdam: “De plattegronden zijn een prachtig voorbeeld van een inclusieve oplossing. Ze maken zelfstandig reizen mogelijk voor mensen met een visuele beperking, maar zijn ook makkelijk te begrijpen voor mensen zonder beperking.”

Voelbare netwerkkaart boordevol informatie

Dedicon maakte de kaart van het Amsterdamse metronetwerk in opdracht van de Vervoerregio. De acht stations van de Noord/Zuidlijn zijn op de kaart uitgelicht, evenals de treinverbindingen. De kaart geeft informatie in grote letters, braille, reliëf én audio. De audio is te beluisteren door de QR-codes te scannen. De reiziger krijgt vervolgens informatie over het betreffende metrostation, de meest logische looproute naar het perron, maar ook overstapmogelijkheden op het overige OV komen aan bod. De kaart is in nauwe samenwerking met de Oogvereniging en Cliëntenbelang tot stand gekomen.

“De dienstverlening van Dedicon sluit goed aan op de behoefte van de Vervoerregio,” gaat Vloeijberghs verder. “Snel kunnen schakelen en met innovatieve oplossingen komen is van belang geweest in dit proces. Daarnaast zijn het enthousiasme van Dedicon en passie voor het vak van grote invloed geweest op het mooie eindresultaat.”

'Snel kunnen schakelen en met innovatieve oplossingen komen is van belang geweest in dit proces.'

Amsterdam is de eerste stad in Nederland die met voelbare netwerkkaarten werkt. Vloeijberghs: “We vinden het belangrijk om een complexe situatie zoals een metronetwerk toegankelijk te maken voor mensen met een visuele beperking.“

De voelbare kaart van het Amsterdamse metronetwerk, mogelijk gemaakt door Dedicon

VN-verdrag

Een voelbare netwerkkaart is een voorbeeld van toegankelijke informatie voor mensen met een visuele beperking. Na de ratificering van het VN-verdrag handicap in 2016 is de Nederlandse staat verplicht om mensen met een beperking volwaardig te laten deelnemen aan de samenleving. Het ministerie van VWS coördineert de implementatie van het VN-verdrag in Nederland. Gemeenten en andere organisaties moeten geleidelijk invulling geven aan inclusief beleid.

Toegankelijk openbaar vervoer

“Op het gebied van toegankelijkheid doen we verschillende dingen. We onderscheiden daarbij toegankelijkheid van haltes, toegankelijkheid van materieel en toegankelijkheid van informatievoorziening. Wat betreft toegankelijkheid van haltes hebben we met de gemeente afspraken gemaakt aan welke normen deze moeten voldoen. Zo moeten haltes een bepaalde hoogte en breedte hebben, er moeten geleidelijnen aanwezig zijn en er zijn afspraken gemaakt over de aanwezigheid van digitale informatieborden. Het grootste deel van de haltes is inmiddels toegankelijk.”

De toegankelijkheid van het materieel ligt bij de vervoerders. “Wij als Vervoerregio kunnen eisen stellen aan de vervoerders om aan bepaalde toegankelijkheidsstandaarden te voldoen. Zo stellen we dat het materieel rolstoeltoegankelijk moet zijn, dus dat de rolstoel goed naar binnen kan, dat er plek is waar de rolstoel kan staan. Maar ook dat er reisinformatie wordt omgeroepen en dat de stopknop hoorbaar is.”

Toegankelijker maken van reisinformatie

Wat betreft toegankelijke reisinformatie zou de Vervoerregio in de toekomst nog meer willen doen. “Ik zie daar mooie kansen liggen, maar daar zijn we nog niet. Dat heeft te maken met het feit dat de verantwoordelijkheid niet bij één partij ligt, maar bij verschillende partijen. Zo zijn de vervoerders zelf verantwoordelijkheid voor communicatie met de reizigers. Dan gaat het sec over het voertuig en het vervoer. Denk aan informatie over de dienstregeling, de voorzieningen in het voertuig. En de gemeente is op haar beurt verantwoordelijk voor de info over de haltes; zodra een reiziger de bus uitstapt gaat de informatievoorziening over van vervoerder naar gemeente. Toegankelijke informatievoorziening is daarom best een ingewikkeld vraagstuk.”

Dat er veel behoefte is aan toegankelijke reisinformatie blijkt uit de vele aanvragen van de voelbare netwerkkaarten en de enthousiaste reacties van reizigers. Behalve de duurzame kaarten op de stations zelf, zijn er ook thuisversies gemaakt die kosteloos door mensen kunnen worden aangevraagd om thuis de reis voor te bereiden. “Inmiddels hebben we daarmee al honderden mensen zelfstandig van Noord naar Zuid geleid. Of andersom.”

De netwerkkaarten zijn verkrijgbaar bij zes OV-servicepunten op de metrostations en op grote OV-knooppunten in de regio. Een thuiskopie is opvraagbaar via het platform Wijnemenjemee.nl.

 

Afbeelding
Portretfoto Henk Wijnands

Henk Wijnands

Accountmanager

Expertise van Dedicon

Vervoerregio Amsterdam koos voor Dedicon als leverancier van de voelbare netwerkkaarten. Henk Wijnands, toegankelijkheidsadviseur bij Dedicon: “Wij zijn gespecialiseerd in het maken van gedetailleerde voelbare plattegronden. Om complexe omgevingen te vereenvoudigen voor visueel gehandicapten is expertise vereist. Zo hebben we vorig jaar in opdracht van ProRail voelbare plattegronden van de vier grootste treinstations van Nederland gemaakt. Voor Vervoerregio Amsterdam vormden deze plattegronden de inspiratie voor ontwikkeling van de Amsterdamse netwerkkaarten. Naast het ontwerp dat voldoet aan internationale standaarden, zorgen wij ook voor de productie van de plattegronden, de distributie van de thuiskopieën en het testen met ervaringsdeskundigen.”