Hoofdmenu

 

Accessibility menu

Nieuwsbrief Onderwijs & Dyslexie
november 2012

Microsoft Word als hulpmiddel voor dyslexie

Er komen steeds meer hulpmiddelen op de markt om leerlingen met dyslexie te ondersteunen bij het lezen, schrijven en studeren. Maar wist je dat je met Microsoft Word ook een hulpmiddel in huis hebt?

Afbeelding logo MS WordLEZEN

Voorlezen in Word
In Word 2010 en 2013 is de tekst-naar-spraak functie Uitspreken ingebouwd. Hiermee kun je de geschreven tekst omzetten in gesproken tekst. Om deze functie te kunnen gebruiken moet je eerst het Microsoft Speech Platform installeren. Vervolgens kun je het programma Uitspreken toevoegen aan het lint of aan de werkbalk Snelle Toegang. Je kunt losse woorden en langere stukken tekst selecteren en vervolgens laten voorlezen door op de opdracht Uitspreken te klikken. De functie Uitspreken is ingebouwd in de taal van je Office-versie, maar je kunt ook taalengines installeren voor andere talen. De tekst in Word kan ook worden voorgelezen door andere tekst-naar-spraak programma’s, zoals Deskbot en Sprint.

Tekstbegrip
Word bevat een synoniemenlijst waarmee je synoniemen (verschillende woorden met dezelfde betekenis) en antoniemen (woorden met een tegengestelde betekenis) kunt opzoeken. Je kunt de synoniemenlijst openen door in Controleren op Synoniemenlijst te klikken. Het is ook mogelijk om synoniemen in een andere taal op te zoeken.

Vreemde talen
Je kunt woorden en teksten vertalen vanuit en naar het Nederlands. Als je in Controleren de optie Vertalen kiest, opent er een taakvenster. Hiermee kun je woorden, zinnen en zelfs hele teksten vertalen vanuit en naar verschillende talen. De vertaling verschijnt in het taakvenster of, in het geval van een volledige tekst, in een apart scherm. Kanttekening: automatische vertalingen leveren vaak geen correcte grammatica op.

Voor meer informatie, instructies en sneltoetsen voor hulp bij het lezen: zoek in Help voor Word (functietoets F1) op “Uitspreken”, “Synoniemen” en “Vertalen”.

SCHRIJVEN

Spelling- en grammaticacontrole
Je kunt een spelling- en grammaticacontrole uitvoeren via Controleren en de functietoets F7. Word geeft door middel van rode golflijntjes onder een woord aan of er sprake is van een fout gespeld, of onbekend woord. Als je met de rechtermuisknop op het woord klikt zie je mogelijke correcties van het woord. Door middel van groene golflijntjes worden grammaticale fouten weergegeven. Als je niet zeker weet waarom een woord of tekst als onjuist is gemarkeerd, kun je in het dialoogvenster van de spelling- en grammaticacontrole op de knop Uitleg klikken. Je kunt de spelling- en grammaticacontrole ook uitvoeren in een andere taal. De instellingen voor de spelling- en grammaticacontrole kunt u wijzigen via de Microsoft Office knop. Klik op Opties voor Word en vervolgens op het tabblad Controle. In hetzelfde venster staan bovenaan de AutoCorrectie opties.

AutoCorrectie
Met de functie AutoCorrectie kun je verkeerd getypte of gespelde woorden automatisch laten corrigeren. Een typefout als ‘cusrus’ kan Word dan automatisch wijzigen in ‘cursus’. Met deze functie kun je ook symbolen en andere tekstitems invoegen. Als je bijvoorbeeld het copyright teken wil toevoegen kun je (c) typen. Word maakt er dan automatisch © van. AutoCorrectie is standaard ingesteld met een lijst van veel voorkomende spelfouten en symbolen, maar je kunt woorden en symbolen toevoegen en verwijderen uit de lijst. Via het dialoogvenster van de spelling- en grammaticacontrole kun je ook woorden toevoegen aan de woordenlijst.

Voor meer informatie, instructies en sneltoetsen voor hulp bij het schrijven: zoek in Help voor Word (functietoets F1) op “Spelling en Grammatica controleren” en “AutoCorrectie”.

STUDEREN

Opmerkingen
Er zijn verschillende mogelijkheden om Word als studietool te gebruiken. Via Controleren kun je opmerkingen plaatsen bij woorden en tekstgedeeltes. Daarnaast kun je via Verwijzingen voetnoten en eindnoten toevoegen, met daarin opmerkingen of verwijzingen. Het is ook mogelijk om wijzigingen in een tekst bij te houden door in Controleren de optie Wijzigingen bijhouden te activeren. Je kunt zelf aangeven welke tekstkleur je hiervoor wil gebruiken. Vervolgens kun je deze wijzingen accepteren of negeren door op de gelijknamige knoppen te klikken in Controleren.

Tekst markeren
Via Start kun je tekst markeren met een digitale markeerstift, in een kleur naar keuze. Daarnaast kun je bladwijzers toevoegen via Invoegen, zodat je een tekst snel kunt terugvinden. Via het dialoogvenster Bladwijzer kun je rechtstreeks naar die tekst navigeren.

Voor meer informatie, instructies en sneltoetsen voor hulp bij het schrijven: zoek in Help voor Word (functietoets F1) op “Opmerkingen”, “Verwijzingen” en “Bladwijzers”.

RICHTLIJNEN ALGEMENE OPMAAK

In 2008 heeft Dedicon richtlijnen geformuleerd voor de productie en ontwikkeling van educatief materiaal voor mensen met dyslexie. De resultaten zijn terug te vinden op de website Goed te Lezen. Een aantal van deze richtlijnen kunnen ook worden toegepast op werken in Word. Zo kun je kiezen voor een rustige, ruime en overzichtelijke opmaak met veel wit. Via Pagina-indeling kun je de marges aanpassen en via Start kun je de afstand tussen de tekstregels en alinea’s vergroten. Maak daarnaast gebruik van een schreefloos lettertype, zoals Arial, Verdana, Tahoma of Read Regular. Voor het weergeven van wiskundige en natuurkundige formules is Times New Roman echter een goede keuze. Via Start kun je het lettertype aanpassen. Pas desgewenst de grootte van het lettertype of van de pagina aan (kies bijvoorbeeld een zoom van 125%). Als laatste kun je de achtergrondkleur wijzigen in offwhite, via Pagina-indeling, of de tekstkleur veranderen, via Start. Op een witte achtergrond leest een percentage van zwart (donkergrijs) vaak rustiger dan zuiver zwart.